Techniki masażu
W masażu klasycznym zasadniczo wyróżnia się 6 podstawowych technik:


1. głaskanie,
2. rozcieranie,
3. wyciskanie,
4. ugniatanie,
5. oklepywanie,
6. wibracja /wstrząsanie,

Dodatkowo wyodrębnia się często jako osobne techniki również wałkowanie i ruchy czynno-bierne w stawach czyli tzw. mobilizację stawów. Poszczególne punkty są niejako etapami właściwie wykonanego masażu, gdyż kolejność ta powoduje, że przechodzimy od bodźców delikatnych do coraz silniejszych oraz działamy od struktur położonych powierzchownie do tych znajdujących się głębiej.



Głaskanie

Głaskaniem to technika, która rozpoczyna i kończy masaż, jest również jednym z najstarszych i najbardziej rozpowszechnionym ruchów stosowanych w masażu. Głaskanie wykorzystuje się również do przechodzenia w inne formy masażu, a w przypadku boleści może również być jedyną zastosowaną techniką masażu.

Głaskanie wykonujemy zgodnie z zasadami masażu klasycznego dotyczącymi kierunku ruchu- wszystkie ruchy wykonuje się wzdłuż przebiegu naczyń krwionośnych i włókien mięśniowych od obwodu w kierunku dosercowym lub w kierunku węzłów limfatycznych (czasami, w celu rozluźnienia mięśnia, ruchy można wykonywać w kierunku jego przyczepów).

Głaskanie może być powierzchowne i głębokie.

Głaskanie powierzchowne wykonujemy powoli, rytmicznie: 24-25 ruchów na minutę. W głaskaniu głębokim tempo i siła ucisku są większe niż w głaskaniu powierzchownym.
Nacisk w czasie głaskania powinien zaczynać się łagodnie i kończyć się łagodnie oraz być równomiernie rozłożony na całej powierzchni masowanej.


Korzyści z głaskania powierzchownego:

- mechaniczne usunięcie zrogowaciałych łusek naskórka, w celu ułatwienia wydzielniczej pracy gruczołów potowych i łojowych

- zwiększenie napięcia skórnego i tkanki podskórnej

- wzmożenie przemiany materii w tkankach skórnych i szybsze odprowadzenie ewentualnych obrzęków i krwiaków

- poprawa wazomotorycznej funkcji naczyń skórnych, stymulacja procesów wymiany w skórze i podskórnej tkance łącznej

- obniżenie pobudliwości zakończeń nerwów czuciowych skóry przez działanie uspokajające na Ośrodkowy Układ Nerwowy, czyli obniża pobudliwość emocjonalną, sprzyja rozluźnieniu mięśni

Korzyści z głaskania głębokiego:

- nieznaczne podniesienie temperatury skóry

- przyspieszenie krążenia, przyspieszenie odpłynięcia krwi żylnej z tkanek i chłonki w kierunku dosercowym przez co następuje opróżnienie pni żylnych powierzchownych i głębokich w tkankach - w opróżnionych żyłach powstaje ciśnienie ujemne, wskutek czego krew z bocznych naczyń żylnych napływa do większych naczyń

- zmniejszenie zastoju i obrzęków, dzięki naprzemiennemu zwężaniu i rozszerzaniu się światła naczyń następuje pobudzenie układu krążenia - przyspiesza się wchłanianie krwiaków

- zwiększenie kurczliwości mięśni

- pobudzenie funkcji gruczołów potowych i łojowych

- głaskanie klatki piersiowej prowadzi do zwolnienia ruchów oddechowych, zjawisko to tłumaczone jest hamowaniem czynności wyższych części Ośrodkowego Układu Nerwowego z następczym obniżeniem pobudliwości ośrodka oddechowego

- zwiększenie  wchłanianie płynów z tkanki podskórnej  o 16-58 %.

- pobudzenie Ośrodkowego Układu Nerwowego

- miejscowe przyspieszenie krążenia, powoduje zaczerwienienie, dając lekkie przekrwienie




Rozcieranie

Rozcieranie prowadzi do utworzenia się fałdu skórnego, w którym następuje rozciąganie i rozcieranie tkanek. Jest najistotniejszą i podstawową techniką masażu w procesie leczenia. Technika ta sprężyście odkształca struktury zbudowane z tkanki łącznej. Rozcieranie stosowane jest najczęściej w masażu okolic: stawów, torebek stawowych, aparatu więzadłowego, ścięgien, powięzi, rozcięgien mięśni, tkanek mięśniowo-ścięgnistych.

Największą wagę przywiązuje się do rozcierania miejsc, gdzie brzuśce mięśniowe przechodzą w ścięgna oraz do miejsc przyczepów mięśniowych. Rozcieranie jest podstawową techniką w leczeniu przykurczy, blizn, bliznowcy i zrostów pourazowych. Rozcieranie stosuje się na okolice stawów w artrozach (zmianach zwyrodnieniowo-wytwórczych stawów) i zmianach patologicznych tkanek okołostawowych. Rozcieranie wykorzystuje się w masażu sportowym przy rozgrzewce stawów i mięśni – następuje podwyższenie temperatury masowanej okolicy nawet o 5 stopni.

Rozcieranie może być powierzchowne (tonizujące) lub głębokie (drażniące, mobilizujące; dające większy odczyn).

Kierunek rozcierania określa się na podstawie anatomicznej struktury tkanek i patologicznych zmian tych tkanek. Rozcieranie w zależności od kierunku wykonywania dzielimy na:

- spiralne - działa troficznie na tkanki (poprawia ukrwienie, odżywienie, metabolizm tkanek)

- podłużne - działa rozluźniająco na receptory ścięgien, powięź mięśniową

- poprzeczne - działa mobilizująco, powoduje uruchomienie ścięgien, poprawia napięcie powięzi mięśniowej.

Rozcieranie wykonujemy w tempie 60 - 100 ruchów na minutę. Powinno być ono poprzedzone i zakończone głaskaniem.

Korzyści z rozcierania:

- obniżenie pobudliwości nerwów (działanie przeciwbólowe),

- zapobieganie otarciom i odleżynom, stosowane przy hartowaniu tkanek (po amputacjach),

- ułatwienie wchłaniania się krwiaków, obrzęków, wysięków pozapalnych,

- uaktywnienie miejscowego przepływu krwi i limfy (masaż odprowadzający), poprawiające przekrwienie stawów,

- uelastycznienie przykurczonych mięśni i powstałych blizn oraz uelastycznienie torebek stawowych, więzadeł i przyczepów mięśniowych,

- likwidacja zgrubień, stwardnień, różnego pochodzenia mięśniowych; w torebkach stawowych,

- likwidacja blizn, bliznowców, zrostów po zabiegach operacyjnych.




Ugniatanie

Ugniatanie polega na wykonywaniu takich ruchów jak: przyłożenie, unoszenie, uciskanie i wyciskanie tkanki masowanej. Ugniatanie wymaga użycia większej siły i wykonywane jest w tempie 40 - 50 ruchów na minutę.
Podstawowe chwyty ugniatania to ugniatanie chwytem przesuwanym, czyli "falą" i ugniatanie okrężne.

Inne chwyty ugniatania:

- zwijanie - wykonywane na powierzchniach płaskich; przy dużej ilości tkanki tłuszczowej, przy osłabionych mięśniach.

- wałkowanie - wykonywane na kończynach (szczególnie ramionach i udach). W przypadku osłabionych mięśni przy urazach, przy kruchości włośniczek i chorobach obwodowych naczyń krwionośnych, powoduje rozluźnienie bardzo napiętych mięśni.

- zruszanie - wykonywane w okolicach gdzie trudno jest chwycić mięśnie (np. mięśnie przykręgosłupowe, na plecach, okolice międzyżebrowa).

Ugniatanie oddziałuje silnie na układ autonomiczny. Składa się z przyłożenia, ucisku, wyważenia, powrotu i uniesienia opuszek palców masażysty. Ugniatanie w masażu klasycznym stanowi ok. 40 %, całego zabiegu i ok. 60 % masażu sportowego.

Ugniatanie stosujemy oddzielnie na mięśniach synergistycznych i antagonistycznych.

Nie powinno być zbyt energiczne, lecz narastać stopniowo, nie powinno wywoływać bólu, lecz przyjemne uczucie.
Ruch ugniatania polega na skośnym lub poprzecznym do przebiegu mięśnia rozciąganiu, skręcaniu i uciskaniu. Mięśnie w czasie ugniatania powinny być opracowywane podłużnie. Ugniatanie ma być techniką odkształcającą sprężyście brzuśce mięśnia.


Korzyści z ugniatania:

- intensywne pobudzenie mięśni,

- duże przekrwienie masowanego obszaru, a co się z tym łączy - zwiększenie szybkości przepływu krwi, także limfy i ułatwienie wymiany tkankowej w mięśniach (lepsze odżywienie i szybsze odprowadzenie produktów przemiany materii),

- uregulowanie, czyli sprowadzenie do fizjologicznego napięcia mięśniowego poprzez oddziaływanie na receptory czucia głębokiego,

- przyspieszenie ogólnej regeneracji mięśni po intensywnym wysiłku fizycznym,

- zwiększenie elastyczności tkanki mięśniowej oraz ścięgien,

- pobudzenie poprzez receptory czucia głębokiego ośrodkowego układu nerwowego,

- pobudzenie włókien mięśniowych do skurczu, które powodują szybszy ruch płynów międzytkankowych,

- zmniejszenie napięcia blizn,

- stymulacja procesów wymiany tlenu i dwutlenku węgla w mięśniach.




Wyciskanie

Wyciskanie to technika podobna do głaskania głębokiego. Polega na wykonywaniu ruchu o jednakowym nasileniu po całym masowanym odcinku wraz z tkanką skórną. Ta technika wykorzystywana jest przede wszystkim w masażu sportowym, w masażu leczniczym stosuje się ją w tzw. drenażu limfy.

Wyciskanie wykonuje się ruchami jednostajnymi lub pulsacyjnymi. Często stosuje się ruch wspomagany oraz ruchy naprzemienne. Wszystkie ruchy mają charakter prostolinijny, czyli wykonuje się je wzdłuż włókien mięśniowych. Wyciskanie działa na skórę i tkanki głębiej położone.

Korzyści wyciskania:

- przepychanie krwi w naczyniach żylnych i chłonnych w kierunku serca,

- opróżnianie naczyń krwionośnych i chłonnych zwiększające szybkość przepływu krwi i limfy,

- szybsze odprowadzenie produktów przemiany materii,

- ułatwienie dopływu tkanek krwi utlenionej,

- pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego,

- pobudzenie receptorów nerwowych znajdujących się w tkance podskórnej, a także w obwodowych warstwach mięśni i ścięgien.





Oklepywanie

Oklepywanie polega na serii energicznych, bardzo szybkich uderzeń następujących jedno po drugim w tkankę masowaną. Uderzenie powinno być sprężyste, krótkie, wykonane tak, aby nie wywoływało bólu i powstawania siniaków, krwiaków i pękania naczyń.

Oklepywanie należy do tzw. techniki twardej, dlatego nie należy jej stosować u osób starszych, u dzieci, po ciężkich zabiegach operacyjnych


Oklepywanie stosowane jest w przypadkach gdy zamierzamy doprowadzić do silnego przekrwienia masowanej części ciała. Dobór sposobu oklepywania zależy od okolicy stosowania masażu, grubości tkanki masowanej, stanu fizjologicznego i patologii tkanki masowanej oraz zadania jakie ma spełniać oklepywanie.

W oklepywaniu wyróżniamy dwa sposoby wykonywania: szybkie (250-300 uderzeń na minutę) i wolne (100-120 uderzeń na minutę). Siłę uderzenia możemy stopniować. Uderzenia są lekkie, gdy ruch jest wykonywany przez stawy nadgarstkowe przy unieruchomionych stawach łokciowych i barkowych. Siła uderzenia zwiększa się, gdy w ruchach oklepywania biorą udział również stawy łokciowe oraz stawy barkowe.

Siła zmienia się również w zależności od sposobu i wielkości powierzchni dłoni biorącej udział w masażu np. oklepywanie opuszkami palców, oklepywanie całą powierzchnią dłoni.

Korzyści z oklepywania:

- bardzo silne przekrwienie masowanej powierzchni, a tym samym poprawa odżywienia tkanek,

- pobudzenie mięśni gładkich i poprzecznie prążkowanych do skurczu,

- zmniejszenie tkanki tłuszczowej przez przyspieszenie przemiany materii,

- podwyższenie temperatury tkanek,

- w chorobach układu oddechowego oklepywanie wykorzystuje się w celu oderwania wydzieliny zalegającej w płucach,

Wpływ oklepywania na naczynia krwionośne:

- słabe oklepywanie - zwęża naczynia krwionośne, zwalnia tętno,

- silne oklepywanie - rozszerza naczynia krwionośne.

Zmiana pobudliwości ośrodkowego układu nerwowego:

- lekkie oklepywanie - działa uspokajająco i znieczulająco,

- silne oklepywanie - działa pobudzająco,

- bardzo silne oklepywanie - hamuje lub znosi reakcje ze strony ośrodkowego układu nerwowego.

Wpływ na zdrowe nerwy obwodowe:

- lekkie oklepywanie - pobudza,

- silne oklepywanie - obniża działanie nerwów,

- bardzo silne oklepywanie - hamuje działanie nerwów.

Wpływ na chore nerwy obwodowe:

- lekkie oklepywanie - uspakajające,

- silne oklepywanie - pobudzające






Wibracja

Wibracja to technika polegająca na przekazywaniu za pomocą ręki masażysty lub aparatu wibracyjnego drgań mechanicznych o małej amplitudzie i znacznej częstotliwości tkankom masowanym. Ruchy w czasie wibracji wykonujemy w kierunku góra-dół, a nie na boki, częstotliwość drgań to 20 - 40 drgań na sekundę.

Wyróżniamy wibrację:

- labilną - wykonuje się ją wzdłuż przebiegu nerwu, włókien mięśniowych i naczyń obwodowych. Najczęściej stosowana wzdłuż kręgosłupa. Rozluźnia napięte mięśnie.

- stabilną - najczęściej stosuje się ją na punkty bolesne, w miejscu wyjścia nerwu obwodowego w mięśniu wykonuje się ją przez 5 - 20 sekund.

Wibrację stosujemy:

- w chorobach układu oddechowego,

- w leczeniu sztywności karku,

- we wzmożonym napięciu mięśni,

- w chorobie zwyrodnieniowej.

Korzyści z wibracji:

- wibracja labilna obniża napięcie mięśniowe i normalizuje napięcie tkanek,

- wibracja punktowa obniża próg pobudliwości nerwowej, ma działanie przeciwbólowe i wpływa na zmniejszenie obrzęków,

- wibracja wywołuje odczyn pośredni objawiający się zwiększeniem napięcia naczyń krwionośnych, zwolnieniem tętna i wzrostem ciśnienia krwi.

- wibracja słaba ma działanie uspokajające,

- wibracja silna ma działanie pobudzające.






Wstrząsanie

Wstrząsanie to technika masażu klasycznego polegająca na przekazywaniu tkankom drgań mechanicznych o znacznej amplitudzie i niedużej częstotliwości.

Technika ta stosowana jest na zakończenie masażu i możemy ją stosować między techniką ugniatania a głaskaniem. Wstrząsanie ma następujący wpływ na tkanki:

- powierzchowny - poprzez działanie pośrednie - wstrząsanie całą kończyną (wykonuje się je po uprzednim wymasowaniu całej kończyny),

- głęboki - poprzez działanie bezpośrednie - wstrząsanie dłonią masażysty.

Ruch przy wstrząsaniu wykonujemy poprzecznie do włókien mięśniowych. Skutki wstrząsania odpowiadają natężeniu z jakim ten chwyt będziemy wykonywać. Ruchy wykonuje się zdecydowanie, płynnie, rytmicznie, bez szarpnięć.

Korzyści  ze wstrząsania:

- obniżenie napięcia mięśniowego i rozluźnienie aparatu więzadłowo-torebkowego np. po wysiłku fizycznym,

- ułatwienie wydzielania płynu zalegającego, np. płynu wysiękowego w płucach w chorobach układu oddechowego (wstrząsanie klatką piersiową),

- usprawnianie krążenia obwodowego, aktywacja przepływu krwi, a szczególnie limfy,

- lepsze rozprowadzenie chłonki w przestrzeniach międzykomórkowych tkanek powierzchownych i głębokich.

Słabe wstrząsanie obniża pobudliwość ośrodkowy układ nerwowy, a silne (energiczne, szybkie) wzmaga pobudliwość ośrodkowego układu nerwowego.





Leczniczy masaż Shiatsu  

Masaż Shiatsu jest starą, naturalną metodą uzdrawiania. Według medycyny naturalnej każda choroba, niedyspozycja jest wynikiem braku równowagi energetycznej. Ta nierównowaga ma wpływ nie tylko na nasze ciało, ale także na samopoczucie i stan psychiczny. Masaż Shiatsu wprowadza do organizmu równowagę i harmonię. Shiatsu pomaga odzyskać chęć do życia, wpływa na lepszą pracę ludzi którzy muszą wiele godzin spędzać w jednym miejscu, dodatkowo wzmacnia również odporność na infekcje, pomaga w terapii bólu, przeciwdziała wylewowi krwi do mózgu. Z punktu widzenia medycyny energetycznej działanie Shiatsu aktywizuje energię w organizmie i poprawia cyrkulację. Technika Shiatsu polega na rytmicznym uciskaniu punktów ciała w określonym porządku.

Korzyści z masażu  Shiatsu:


- uwolnienie od napięć i stresów
- przywrócenie sprawności i witalności
- zmniejszenie dolegliwości ciała
- zwiększenie utlenienia komórkowego mięśni
- usprawnienie kondycji organizmu
- uodpornienie organizmu na infekcje i schorzenia